ไฟจราจรต้องใช้ สีแดง สีเขียว สีเหลือง

เคยไหมขับรถผ่านไฟแดงไฟเขียวทุกวัน จนชินตา แต่ไม่เคยหยุดคิดเลยว่า ทำไมไฟจราจรทั่วโลกต้องเป็น เขียว – เหลือง – แดง ทั้งที่จริง ๆ มันจะใช้สีอื่นก็ได้ ไม่ว่าจะฟ้า ม่วง ชมพู หรือสีอะไรก็แล้วแต่ แต่ทำไมต้องเป็นสามสีนี้เหมือนกันแทบทุกประเทศบนโลก

ความจริงคือ มันไม่ได้เลือกกันมั่ว ๆ และไม่ได้เกิดจากความเคยชินอย่างเดียว แต่มันมีที่มาทั้งจากประวัติศาสตร์เก่าแก่ จิตวิทยาของสมองมนุษย์ และเรื่องความปลอดภัยที่คิดมาอย่างรอบคอบกว่าที่เราคิดเยอะมาก 🚦

จุดเริ่มต้นของไฟจราจรต้องย้อนกลับไปไกลถึงยุคระบบรถไฟในศตวรรษที่ 19 ก่อนรถยนต์จะถือกำเนิดเสียอีก ตอนนั้นสีที่ถูกเลือกมาใช้ก่อนคือ สีแดง 

เพราะเป็นสีที่มนุษย์มองเห็นได้ชัดเจนมากในระยะไกลและในธรรมชาติก็เชื่อมโยงกับอันตรายโดยอัตโนมัติ ไม่ว่าจะเป็นเลือด ไฟ หรือสัญญาณเตือนภัย สมองมนุษย์เห็นสีแดงปุ๊บ จะเกิดปฏิกิริยา หยุด แทบจะทันทีโดยไม่ต้องคิด

ส่วนสีที่ใช้แทนความหมายว่า ไปได้ เดิมทีระบบรถไฟเคยใช้ สีขาว แต่กลับเกิดปัญหาใหญ่ เพราะไฟสีขาวดันไปคล้ายกับแสงจากอย่างอื่น เช่น โคมไฟหรือดวงดาว ทำให้คนขับสับสนและเกิดอุบัติเหตุร้ายแรง 

สุดท้ายจึงต้องเปลี่ยนมาใช้ สีเขียว แทน เพราะแยกจากสีแดงได้ชัด สบายตา และในเชิงจิตวิทยา สีเขียวให้ความรู้สึกปลอดภัย ผ่อนคลาย เหมาะกับการตัดสินใจเดินหน้าต่อ

แล้วเหตุผลของ สีเหลือง คืออะไร สีนี้ถูกเลือกเพราะเป็นสีที่สว่างมาก มองเห็นได้เร็ว โดยเฉพาะในสภาพแสงน้อย หมอก หรือฝนตก 

และในทางจิตวิทยาสีเหลืองคือสีของการเตือน ไม่รุนแรงเท่าสีแดง แต่ก็ไม่ผ่อนคลายเหมือนสีเขียว หน้าที่ของมันคือส่งสัญญาณให้สมองรู้ว่า เตรียมตัวนะ สัญญากำลังจะเปลี่ยน 

สิ่งสำคัญคือ สีทั้งสามนี้ไม่ได้ทำงานแยกกัน แต่ถูกออกแบบมาให้สอดคล้องกับการตัดสินใจของสมองมนุษย์ หากไม่มีช่วงเตือน สมองจะเปลี่ยนโหมดจากไปเป็นหยุดไม่ทัน เสี่ยงเกิดอุบัติเหตุสูง การมีสีที่ทำหน้าที่คั่นกลางช่วยให้สมองมีเวลาปรับตัว และลดความผิดพลาดในการตัดสินใจ

อีกเหตุผลใหญ่ที่ทั้งโลกใช้สีชุดเดียวกัน ก็เพราะเรื่อง มาตรฐานสากล เมื่อรถยนต์แพร่หลายมากขึ้น ประเทศต่าง ๆ จำเป็นต้องใช้สัญญาณที่เข้าใจตรงกัน ไม่ว่าคุณจะขับรถอยู่ประเทศไหน เห็นไฟแบบนี้ก็รู้ทันทีว่าควรทำอะไร ลดความสับสน และช่วยลดอุบัติเหตุโดยไม่จำเป็น